تبلیغات
سرای مقالات نهج البلاغه - نهج البلاغه
یکشنبه 20 بهمن 1387

نهج البلاغه

• نوشته شده توسط: سید محمد حسن محمدی

 
   
     
     

این کتاب مشتمل بر خطبه ها، نامه ها، فرمان ها، حکمت ها و کلمات قصار حضرت علی، امیر مومنان علیه السلام به عربی می باشد. البته مطالب و بیانات آن حضرت در زمان رسول خدا، در جنگ ها، در نمایندگی حضرت از طرف رسول الله در شهرها و بلاد مختلف، ثبت و ضبط نشده، حتی مطالبی را که با موافقت خلفا، بیان می کرد، باز هم ثبت نشده بلکه نهج البلاغه فقط برخی از مطالب امام علیه السلام، از دورانی است که به ریاست ظاهری رسیده و گلچینی از بیانات و فرمایشات حضرت است که مولف کتاب (سید رضی) از سال 400 هـ ق، به جمع آوری آن که برای هدف خود ما (راه بلاغت) مفید می دانست ضبط و به رشته تحریر در آورد.

معرفی اجمالی مولف نهج البلاغه:
محمد بن ابی احمد، کنیه اش ابوالحسن و ملقب به "رضی" و مشهور به "سید رضی" و شریف رضی از علمای بزرگ شیعه و از شعرای بزرگ زمان خود و برادر والا گهر "سید مرتضی" علم الهدی است که در سال 359 هـ ق در بغداد متولد شد. نسب او با پنج واسطه به امام موسی بن جعفر علیه السلام می رسد. ریاست و نقابت سادات علوی، حتی در زمان پدرش به او محول شد. در زهد و تقوی و ورع، در کمال نفس، در علم و ادب، وثاقت و علو همت و فنون شعری و علوم قرآنی و .... دانشمند زمان و متبحر و یگانه دوران بود. حدود ده سالگی، شعر گفتن را شروع کرد و در هر موضوعی که می خواست، شعری در نهایت بلاغت می سرود. شدت هوش و استعدادش آنچنان بود که "نحو" را قبل از ده سالگی از "ابن السیرافی نحوی" یاد گرفت. یکی از اساتیدش "شیخ مفید" می باشد. حافظ کل قرآن بود و بالاخره جامع جمیع علوم و صفات حسنه و تالیفات زیاد در علوم دینیه و فنون ادب و تنوع علمی او در زمینه های گوناگون، موافق هر غریبه و آشناست و نیازی به اقامه برهان و بینه نیست. این عالم بزرگوار، در سال 404 هـ ق، در بغداد، در سن 45 سالگی دار فانی را وداع کرد. مزار شریف وی، در محله کرخ بغداد واقع و زیارتگاه همگان می باشد.

ساختار و معرفی اجمالی نهج البلاغه:
سخنان آنحضرت در این کتاب بر مدار سه اصل است:
باب اول: خطبه ها و اوامر
باب دوم: نامه ها و رسائل و وصایا
باب سوم: کلمات قصار، حکمت آمیز و مواعظ

ساختار نهج البلاغه، سخنانی شگفت انگیز در مورد توحید، عدل، خلقت، زن و مرد، تقوا، مذمت دنیا، شیطان، نکوهش بعضی از صحابه پیغمبر، امتیازات خاندان رسالت، اوصاف متقین، مومنین، منافقین، توضیح بعضی از آیات قرآن، درباره بنی امیه، یاد مرگ، دولتها و ملتها، اوصاف آل محمد، فضائل و رذایل اخلاقی، مشاوره، توبه، توکل، شکر و کفر نعمت، عاقل و جاهل، انواع جهاد، راه آسایش دنیا، عدالت و صدها موضوع دیگر است که هر کدام تشنگان معرفت را سیراب خواهد کرد. سخنان حضرت در طرح اینگونه بحث ها، همچون قرآن کریم است که به زبان موعظت، از هر پدیده محسوس یا معقولی نمونه ای روشن و قابل درک در جلوی چشم شنونده قرار می دهد، بعد کم کم و آرام آرام، او را با خود به سر منزلی میبرد که باید بدان برسد. (به درگاه خدا و آستان پروردگار)!

نکته 1:
تالیف این کتاب گرانسنگ، قطعا به دست "سید رضی" بوده است و هیچ شکی در آن نیست و اینکه بعضی از اهل علم، آنرا به برادرش "سید مرتضی علم الهدی" نسبت داده اند کاملا اشتباه و بدون تحقیق بوده است. زیرا علاوه بر اینکه خود مولف، صراحتا در کتاب مجازات تبؤیه و در حقائق التاویل، ذکر کرده است قرائنی وجود دارد که این امر را نشان می دهد. از جمله نجاشی متوفی سال 450 هـ ق، که معاصر هر دو برادر و به شرح حال و تالیفات آنها، کاملا آگاه بوده، تالیف آن را در کتاب "رجالش" بدون تردید و احتمال خلاف، به سید رضی نسبت می دهد.

نکته 2:
بعضی از اهل علم، فقط برخی از مطالب کتاب را به امیرالمومنین علی (ع) نسبت می دهند و نظر به این دارند که انتساب بعضی از خطبه های نهج البلاغه به علی (ع)، جای تردید و شک است. از جمله درباره خطبه هایی که در آن بعضی از اصطلاحات و مسائل کلامی که در قرون بعد، متداول شده است. ولی نه تنها علمای شیعه به طور قطع و اجماع آن را از خود حضرت می دانند، بلکه "ابن ابی الحدید" شارح نهج البلاغه از اهل تسنن، همین مطلب را عنوان کرده و با دلایل و براهین محکم و متقن، ثابت می کند که تمام مندرجات کتاب، حتی خطبه شقشقیه، بدون استثناء از کلمات خود امیرالمومنین علی (ع) می باشد و مدتها قبل از سید رضی که هنوز متولد نشده و حتی قبل از پدر او، در بعضی از کتب عالمان اهل سنت، درج شده است.

اهمیت نهج البلاغه در شیعه و اهل تسنن:
این کتاب، به جهت اینکه سخنان و نامه ها و نامه های امام اول شیعیان را داراست، در بین شیعه، اهمیت و رواج فوق العاده ای داشته و آن را بعد از قرآن کریم، مهمترین کتاب می دانند. در بین اهل تسنن نیز، به علت فصاحت و بلاغت بی نظیرش، مورد توجه بسیاری از علمای آنها بوده و هست.

چاپ و نشر:
به دلیل اهمیت این کتاب، شروحی از علمای اهل سنت و تشیع بر تمامی کتاب و یا بر بعضی از آن نوشته شده و به هر دو زبان فارسی و عربی، بارها در تهران، تبریز، مصر، بیروت، استانبول و .... چاپ شده است. یکی از مهمترین شرح نهج البلاغه از اهل تسنن، شرح "ابن ابی الحدید" است که مشتمل بر نکات ادبی، تاریخی و کلامی نیز می باشد که به فارسی نیز ترجمه و تاکنون بارها چاپ شده است. یکی از معروفترین شرح علمای شیعه، شرح قطب راوندی و دیگر شرح "ابن میثم" از شاگردان خواجه نصیرالدین طوسی است.

باید گفت که از سالی که "شریف رضی" این مجموعه را گردآوری کرد، سالها یعنی بلکه حدود 500 سال گذشت تا پژوهندگان نخستین ترجمه فارسی را در قرن دهم از هجرت و در زمان حکومت صفویان، صورت دادند. قدیمی ترین ترجمه، شرح و ترجمه جلال الدین حسین فرزند شرف الدین اردبیلی معاصر اسماعیل صفوی است و بعد از آن ترجمه و شرح ملافتح الله کاشانی، متوفی 988 که آنرا «تنبیه الفافلین» نام گذاشت و از آن به بعد، شرح ها و ترجمه های مختلف و مداوم، در جریان بوده است. (برای اطلاع بیشتر به مقاله نهج البلاغه چیست؟ از دانشمند فقید ابن یوسف شیرازی مراجعه شود).


نظرات() 



Janah
یکشنبه 27 خرداد 1397 07:07 ق.ظ
I'm gone to convedy myy ⅼittle brother, thаt һe sһould also pay a visit thjs websxite ߋn reguar basis tο ᧐btain updated from mօst ᥙp-to-date reports.
Cialis 20 mg
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:23 ق.ظ

Excellent write ups. Appreciate it.
get cheap cialis cialis baratos compran uk generic cialis with dapoxetine cialis online acheter cialis kamagra interactions for cialis cialis vs viagra wow cialis tadalafil 100mg precios de cialis generico cialis para que sirve
eyelashes
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 04:10 ق.ظ
Hi there, everythingg is going perfectly here and ofcourse everry one is sharing data,
that's truly fine, keep up writing.
eyelashes
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 04:07 ق.ظ
Hi there, everythingg is going perfectly here and ofcourse everry one is sharing data,
that's truly fine, keep up writing.
Online cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:00 ب.ظ

Excellent content. With thanks.
cialis 30 day sample comprar cialis 10 espa241a cialis tadalafil the best site cialis tablets achat cialis en itali female cialis no prescription cialis australia org click here take cialis tadalafil 20 mg cialis en mexico precio
Low cost viagra 20mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:02 ق.ظ

Reliable write ups. Kudos.
cheapest viagra online buy viagra forum cheapest generic viagra uk safe to buy viagra online sildenafil citrate tablets how to get viagra cheap how much is viagra viagra uk online silagra buy sildenafil online uk
depforce medicine
شنبه 1 اردیبهشت 1397 12:27 ق.ظ
An intriguing dixcussion is wofth comment. I ddo think that you should publish more about this issue, it maay noot bbe a taboo subjject but usuawlly people doo nnot speak about these topics.
To thhe next! Kind regards!!
Viagra Super Active
پنجشنبه 23 فروردین 1397 11:19 ق.ظ
What's up Dear, аre yߋu genuinely visiting this site οn a regular basis, if so afterward you wіll withߋut doubt ɡеt pleasant experience.
Buy cialis
جمعه 17 فروردین 1397 07:43 ب.ظ

Lovely content, Many thanks.
generic cialis can i take cialis and ecstasy cialis kaufen wo link for you cialis price cialis online deutschland enter site 20 mg cialis cost prix cialis once a da cialis 20 mg cut in half buy cialis cheap 10 mg achat cialis en itali
mezo
دوشنبه 6 فروردین 1397 09:04 ب.ظ
Incredible! Тhis blog lоoks exactly like myy оld one! It'ѕ
onn a entіrely different subject ƅut
it hɑs pretty much tһe same рage layout annd design. Excellent
choice of colors!
Cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 04:07 ب.ظ

Regards. Wonderful information.
cialis 30 day trial coupon discount cialis generic cialis 20mg uk generico cialis mexico tadalafilo we like it safe cheap cialis preis cialis 20mg schweiz precios de cialis generico we use it cialis online store 200 cialis coupon
Cialis generic
یکشنبه 27 اسفند 1396 11:06 ب.ظ

Perfectly voiced really. !
buy online cialis 5mg brand cialis nl cialis dose 30mg cialis flussig buy cialis online cheapest cialis for sale south africa deutschland cialis online how to buy cialis online usa india cialis 100mg cost india cialis 100mg cost
stds testing
شنبه 13 آبان 1396 05:22 ب.ظ
چطوری من می توانستم سوگند یاد کنم که من قبل از این وب سایت بوده ام اما بعد از مرور برخی از آنها
من متوجه شدم که این برای من تازه است. به هر حال من مطمئنا خوشحالم
من آن را پیدا کردم و من نشانه گذاری و بررسی می کنم
مکررا!
How did the Achilles tendon get it's name?
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:19 ق.ظ
Greetings! Very useful advice within this post! It's the little changes that
will make the greatest changes. Thanks a lot for sharing!
Shanel
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 10:14 ق.ظ
I am truly pleased to glance at this weblog posts which consists of lots of valuable data, thanks for providing these
kinds of data.
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 03:44 ق.ظ
Greetings I am so delighted I found your site, I
really found you by error, while I was searching on Askjeeve for something else, Anyways I am here
now and would just like to say thanks for a tremendous post
and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I
don’t have time to go through it all at the minute
but I have book-marked it and also added in your RSS feeds,
so when I have time I will be back to read more, Please
do keep up the fantastic b.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 11:48 ق.ظ
Wow, superb blog layout! How long have you been blogging for?
you make blogging look easy. The overall look of your web site is wonderful,
as well as the content!
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 10:54 ب.ظ
I used to be suggested this web site by way of my cousin. I'm
no longer positive whether this post is written by means of him as nobody else
realize such precise approximately my trouble. You're wonderful!
Thank you!
امیر
چهارشنبه 25 بهمن 1391 06:01 ب.ظ
وبلاگتون خوبه ولی اگه درمورد خطبه هاکمی توضیح میدادید بهتربود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر