تبلیغات
سرای مقالات نهج البلاغه - وصف دنیا در نهج البلاغه
یکشنبه 20 بهمن 1387

وصف دنیا در نهج البلاغه

• نوشته شده توسط: سید محمد حسن محمدی


اگر خواهان شناخت فردی باشیم باید به اثر و عمل او نگاه كنیم . یكی از طرق شناختن خدای متعال، قرائت قرآن كریم و تدبیر در آن می باشد.

برای معرفت یافتن به اهل بیت علیهم السلام به سخنان و سیره عملی ایشان توجه می نمائیم. در مورد حضرت علی علیه السلام، این یگانه دهر، هرچه بخوانیم و بگوییم كم است و حق ایشان را ادا ننموده‌ایم. مولا را چگونه معرفی نمائیم، حال آنكه او را نشناخته‌ایم. یكی از راه های شناخت مولی الموحدین، مطالعه سخنان ایشان می باشد كه اكثر فرموده های این امام همام در نهج البلاغه جمع آوری شده است. بر آن شدیم كه برای شناساندن ایشان نمی از یَِم نهج البلاغه برگرفته و به كام عطشان عاشقان امام بنشانیم. در نهج البلاغه موضوعات بسیاری یافت می ‌شود كه ما موضوع " وصف دنیا" را انتخاب نموده و امید داریم كه تذكری برای همه شیعیان امام باشد تا از غفلت نجات یابیم:

فانی بودن دنیا
من شما را از دنیا می ترسانم كه - در كام - شیرین است و - در دیده – سبز و رنگین. پوشیده در خواهش های نفسانی، و – با مردم – دوستی ورزد با نعمت های زودگذر این جهانی. متاع اندك را زیبا نماید، و در لباس آرزوها در آید، و خود را به زیور غرور بیاراید. شادی آن نپاید، و از اندوهش ایمن بودن نشاید. فریبنده ای است بسیار آزار دهنده، رنگ پذیری است ناپایدار ، فنا شونده‌ای مرگبار ، كشنده‌ای تبهكار. چون با آرزوی خواهندگان دمساز شد، و با رضای آنان هم آواز، بینند - سرابی بوده است - و بیش از آن نیست.
كسی از نعمت آن در سروری نبود، جز كه پس آن اشكی از دیده هایش پالود؛ و روی خوش به كسی نیاورد، جز آنكه با سختی وبد حالی پشت بدو كرد؛ و در خور دنیاست كه اگر بامداد یاور كسی بود، شامگاهش ناشناس انگارد؛ و اگر از سویی گوارا و شیرین است، از سوی دیگر تلخی و مرگ با خود آرد. كسی از نعمت آن طرفی نبندد، جز آنكه از مصیبت هایش بدو رنجی رسد؛ و شامگاهان زیر پرآسایشش نخسبد، جز آنكه بامدادان ، شاهبال بیم بر سر او فرو كوبد. سخت فریبنده ای است و فریبا است آنچه در آن است، سپری شونده است و سپری است هر كه بر آنست. توشه نیك از آن نتوان برداشت جز پرهیزگاری و ترس از پروردگار. كسی كه از دنیا كمتر بهره دارد، از آنچه موجب ایمنی اوست بیشتر دارد، و آن كه از دنیا نصیب بیشتر گیرد، از آنچه موجب هلاك اوست بیشتر گرفته و به زودی زوال پذیرد. بسا كسی كه بدان اعتماد كرد، و ناگهان مزه تلخ مصیبت را بدو چشاند، و بسا صاحب اطمینانی كه ناگهانش در خاك و خون نشاند. بسا صاحب عظمتی كه او را خرد و ناچیز ساخت، و بسا نازنده ای كه او را به خواری انداخت. دولت آن زود گذر است و عیش آن تیره و تار. گوارای آن شور است و شیرین آن با تلخی آمیخته، غذای آن زهر، و اسباب ودستگاه آن پوسیده در هم ریخته. زنده آن در معرض مردن، تندرستش دستخوش در بیماری به سر بردن. ملك آن برده، عزیز آن شكست خورده . آن كه از آن فراوان دارد، گرفتار نكبت و وبال ، و آن كه بدو پناه برده ، ربوده مال. آیا شما در جای آنان به سر نمی برید كه مردند؟ عمری درازتر از شما داشتند، و آثاری پایدارتر به جا گذاشتند، و تخم آرزو بیشتر در دل كاشتند، و شمارشان فزونتر بود، و سپاهیانشان فراگیرتر. دنیا را چسان پرستیدند، و آن را چگونه بر خود گزیدند؟ سپس از آن رخت بربستند، بی توشه ای كه كفایت آنان تواند و یا مركبی كه به منزلشان رساند. شنیده اید دنیا یكی از آنان را با فدیه ای واگذارده باشد، یا به گونه ای یاری شان داده ، یا با آنان به نیكی به سر برده؟ نه چنین است كه سختی آن بدانها چنان رسید كه پوست و گوشتشان را درید. با سختیها ، سستشان كرد؛ و با مصیبت ها، خوارشان نمود ، و بینی شان را به خاك مالید، و زیر پایشان سود؛ و دشواریهای زمانه را بر آنچه با آنان كرد، افزود. دیدید چگونه آن را كه برابرش فروتنی كرد، و برخویشتنش گزید و روی بدو آورد، نشناخت، و با او نساخت تا آنكه بار بستند و برای همیشه از آن گسستند. آیا جز گرسنگی ، توشه ای همراهتان كرد؟ یا جز در سختی شان فرود آورد؟ یا روشنی آن برایشان جز تاریكی بود؟ یا جز پشیمانی چیزی بدرقه راهشان نمود؟ پس چنین دنیایی را می گزینید؟ یا بدان اطمینان می كنید؟ یا آزمند آن می شوید؟ بد خانه ای است برای كسی كه بدان گمان بد نیارد، یا در آن خود را از بیم وی ایمن شمارد.(1)

من شما را از دنیا می ترسانم كه - در كام - شیرین است و - در دیده – سبز و رنگین. پوشیده در خواهش های نفسانی، و – با مردم – دوستی ورزد با نعمت های زودگذر این جهانی. متاع اندك را زیبا نماید، و در لباس آرزوها در آید، و خود را به زیور غرور بیاراید. شادی آن نپاید، و از اندوهش ایمن بودن نشاید. فریبنده ای است بسیار آزار دهنده، رنگ پذیری است ناپایدار ، فنا شونده‌ای مرگبار ، كشنده‌ای تبهكار. چون با آرزوی خواهندگان دمساز شد، و با رضای آنان هم آواز، بینند - سرابی بوده است - و بیش از آن نیست.


انذار از دنیا
شما را از دنیا می پرهیزانم، كه منزلگاهی است ناپایدار؛ نه خانه ی ماندن و نه جایگاه قرار. خود را آراسته و به آرایش خویش شیفته است، و دیگران را به زینت خویشتن فریفته. خانه ای نزد خداوند آن خوار. و متاعی بی مقدار . حلال آن را به حرامش معجون داشته است؛ و خوبی آن را به بدی اش مقرون و زندگانی اش را به مرگ آمیخته است؛ و در كاسه شهدش، شرنگ ریخته است . خداوند تعالی آن را برای دوستانش نگزید، و در دادن آن به دشمنانش بخل نورزید. خیر آن اندك است، و شر آن آماده، فراهم آن پریشان و ملك آن ربوده؛ و آبادان آن رو به ویرانی نهاده. آنچه ویران گردد، خانه خوبی نیست و به كار نیاید، و عمری كه چون توشه پایان پذیرد، زندگانی به شمار نیاید. و روزگاری كه چون پیمودن راه به سر آید ، دیر نپاید .آنچه را خدا بر شما واجب كرده مطلوب خود شمارید، و توفیق گزاردن حقی را كه از شما خواسته ، هم از او چشم دارید، و پیش از آنكه مرگ شما را فرا خواند، گوش به دعوتش بدارید. (2)



ویژگیهای آنان كه دنیا را رها كرده اند
آنان كه خواهان دنیا نیستند، دلهاشان گریان است، هر چند بخندند، و اندوهشان فراوان است، هر چند شادمان گردند وبا نفس خود در دشمنی بسیار به سر برند، هر چند دیگران بر آنچه نصیب آنان شده، غبطه خورند.(3)



غفلت انسان
یاد مرگ از دل های شما رفته است و آرزوهای فریبنده جای آن را گرفته. دنیا بیش از آخرت مالكتان گردیده و این جهان، آن جهان را از یادتان برده . همانا شما برادران دینی یكدیگرید، چیزی شما را از هم جدا نكرده، جز درون پلید و نهاد بد كه با آن به سر می برید نه هم را یاری می كنید، نه خیرخواه همید، نه به یكدیگر چیزی می بخشید ، و نه با هم دوستی می ورزید. شما را چه می شود كه به اندك دنیا ، كه به دست می آورید، شاد می شوید؛ و از بسیار آخرت، كه از دستتان می رود، اندوهناك نمی گردید؟ و اندك دنیا را كه از دست می دهید، نا آرامتان می گرداند؛ چندانكه این نا آرامی در چهره هاتان آشكار می شود، و ناشكیبا بودن از آنچه بدان نرسیده اند، پدیدار. گویی كه دنیا شما را خانه اقامت و قرار است، و كالا و سود آن همیشه برای شما پایدار. چیزی شما را باز نمی دارد؛ از آنكه عیب برادر دینی خود را - كه از آن بیم دارد- رویاروی اوبگویید، جز آنكه می ترسید، او همچنان عیب را – كه در شماست- به رختان آرد. در واگذاشتن آخرت و دوستی دنیا با هم یك دل هستید و هر یك از شما دین را بر سر زبان دارید. چنان از این كار خشنودید كه كارگری كار خود را به پایان آورده، و دوستی خداوند خویش را حاصل كرده .(4)



دنیا محل آرامش نیست
دنیا خانه نیست ، شدن است و رنج بردن و دگرگونی پذیرفتن، و عبرت گرفتن . نشان نابود شدن، اینك روزگار، كمان خود را به زه كرده است، تیرش به خطا نرود، و زخمش به نشود؛ بر زنده تیرمرگ ببارد، و تندرست را به بیماری از پا در آرد، و نجات یافته را درناتوانی و ماندگی دارد. خورنده ای است كه روی سیری نبیند، نوشنده ای است كه تشنگی اش فرو ننشیند . و نشان رنج دنیا، اینكه: آدمی فراهم می كند آنچه نمی خورد، و می سازد آنچه در آن نمی نشیند؛ پس به سوی خدا می رود، نه مالی برداشته و نه خانه ای با خود داشته و نشان دگرگونی آن، اینكه : كسی را كه بدو رحمت آرند بینی كه –روزی – حسرت وی خورند، و حسرت خورده را بینی كه بر او رحمت برند؛ و این نیست جز به خاطر نعمتی كه رخت بر بسته، و یا نقمتی كه فرود آمده و بار گسسته. و نشان عبرت دنیا، اینكه: آدمی بدانچه آرزو دارد ، نزدیك می شود و رسیدن اجل رشته آرزوی او را می برد. نه آنچه آرزو داشت به دست آمده، و نه آن كه مرگ ، چشم بدو دوخته، واگذارده است. پاك و منزه است خدا! شادی دنیا چه فریبنده است؛ و سیرآبی آن چه تشنگی آورنده ؛ و سایه آن چه گرم وسوزنده . نه آینده مرگ را ردّ توان كرد، ونه گذشته را باز توان آورد. پاك و منزه است خدا، چه نزدیك است زنده به مرده، به خاطر پیوستن بدان، و چه دور است مرده از زنده ، به خاطر بریدن وی از آن!(5)



پایان دنیا مرگ است
دنیا خانه ای است فرا گرفته بلا، شناخته به بیوفایی، نه به یك حال پایدار است، و نه مردم آن از سلامت برخوردار.دگرگونی پذیرد، رنگی دهد و رنگ دیگر گیرد. زندگی در آن ناباب است ، و ایمنی در آن نایاب و مردم دنیا نشانه هایند، كه آماجشان سازد. تیرهای خود به آنان افكند و به كام مرگشان در اندازد.
و بندگان خدا! بدانید كه شما و آنچه درآنید ( دنیا)، به راه آنان كه پیش از شما بودند روانید كه زندگانی شما از شما درازتر بود، و خانه هاشان بسازتر و یادگارهاشان دیربازتر( دراز مدت). كنون آواهاشان نهفته شد، و بادهاشان فروخفته.

تن هاشان فرسوده گردید، خانه هاشان تهی، و نشان هاشان ناپدید. كاخ های افراشته و بالش های انباشته را به جا نهادند، و زیر سنگها و درون گورهای به هم چسبیده فتادند، جایی كه آستانه اش را ویرانی پایه است، و استواری بنایش را خاك، مایه. جای آن نزدیك است، و باشنده ی آن دور و به كنار، میان مردم محله ای ترسان، به ظاهرآرام و در نهان گرفتار. نه در جایی كه وطن گرفته اند، انس گیرند و نه چون همسایگان یكدیگر را پذیرند. با آن كه نزدیك به هم آرمیده اند ، خانه هم را ندیده اند و چسان یكدیگر را دیدار كنند كه فرسودگی شان خرد كرده است، و سنگ و خاك آنان را در كام فرو برده.

چه ستایم خانه‌ای را كه آغاز آن رنج بردن است، و پایان آن مردن . در حال آن حساب است و در حرام آن عقاب. آن كه در آن بی نیاز است، گرفتار است؛ و آن كه مستمند است، اندوهبار. آن كه در پی آن كوشید بدان نرسید، و آن كه به دنبال آن نرفت، او رام وی گردید. آن كه بدان نگریست، حقیقت را به وی نمود، و آن كه در آن نگریست، دیده‌اش را بر هم دوخت.


گویی شما هم به جایی رفته‌اید كه آنان رفته‌اند، و آن خوابگاه به گروتان برداشته و آن امانت جای شما را در كنار خود داشته. پس چگونه خواهید بود اگر كار شما به سرآید و گورها گشاید؟" آن هنگام آزموده می شود هر كس بدانچه پیشاپیش فرستاده، و باز گردانیده می شوند به سوی خدا كه مولای راستین آنهاست و به كارشان نیاید آنچه به دروغ برمی بافتند. ( یونس /30)(6)

چه ستایم خانه‌ای را كه آغاز آن رنج بردن است، و پایان آن مردن . در حال آن حساب است و در حرام آن عقاب. آن كه در آن بی نیاز است، گرفتار است؛ و آن كه مستمند است، اندوهبار. آن كه در پی آن كوشید بدان نرسید، و آن كه به دنبال آن نرفت، او رام وی گردید. آن كه بدان نگریست، حقیقت را به وی نمود، و آن كه در آن نگریست، دیده‌اش را بر هم دوخت.(7)




دنیا محل آزمایش
هان! دنیا خانه‌ای است كه از گزند آن ایمنی نیست، مگر هم در آن خانه ، كاری كنند كه توشه آخرت است نه به كار دنیا پردازند. چه آن مایه حسرت است. مردم به دنیا مبتلایند، و به بوته آزمایش در آیند. پس آنچه برای دنیا گرفته اند، حساب آن بكشند، واز آنان بستانند؛ و آنچه برای جز دنیا به دست آورده‌اند، بدان رسند و در نعمت آن بمانند. دنیا در دیده صاحب خردان، چون سایه‌ی پس از زوال است، كه گسترده ناشده در هم رود، و افزون نشده كاهش یابد.(8)



سفارش به مردم
بندگان خدا! شما را سفارش می كنم این دنیا را كه وانهنده شماست واگذارید، هر چند وانهادن آن را دوست نمی دارید. دنیایی كه تن ها را كهنه می كند، هر چند نو شدن آن را خوش دارید. مَثل شما و دنیا، چون گروهی همسر است كه به راهی می روند، و تا در نگرند آن را می سپرند، و یا قصد رسیدن به نشانی كرده اند و گویی بدان رسیده اند. چه كوتاه است فرصت كسی كه تازد تا راهی كه در پیش دارد به سر رسد، و یا آنكه روزی فرصت دارد نه بیش و مرگش از در رسد، و خواهانی شتابان در پی او افتاده، و او را می راند تا در دنیا نماند. پس در عزت و ناز دنیا بر یكدیگر پیشدستی مكنید؛ و به آرایش و آسایش آن شادمان مشوید، و از زیان و سختی آن ناشكیبا مباشید كه عزت و نازش ، پایان یافتنی است، و آرایش و آسایش آن سپری شدنی، و زیان و سختی آن تمام شدنی؛ و هر مدتی از آن سرآمدنی وهر زنده آن مردنی.
آیا نشانه ها كه از گذشتگان به جای مانده شما را از دوستی دنیا باز نمی دارد؟ و اگر خردمندید مرگ پدرانتان كه در گذشته اند، جای بینایی و پند گرفتن ندارد. نمی بینید گذشتگان شما باز نمی آیند، و ماندگان نمی پایند! نمی بینید مردم دنیا روز را به شب و شب را به روز می آرند و هر یك حالتی دارند! مرده ای است كه بر او زاری كنند. زنده ای كه تسلیتش گویند. افتاده ای بیمار، بیمارپُرسی تیمارخوار. و دیگری كه جان می دهد، و دنیا جویی كه مرگ به دنبالش می دود، و غافلی به خود وانگذاشته و ماندگان پی گذشتگان را داشته.

هان! بر هم زننده لذت ها، تیره كننده شهوت ها، و بُرنده آرزوها را به یاد آرید آنگاه كه به كارهای زشت شتاب می آرید، و از خدا یاری خواهید بر گزاردن واجب او، چنانكه شاید، و نعمت و احسان او كه به شمار نیاید.(9)

امیرالمومنین علیه السلام در فرازهای فوق ، ضمن معرفی و توصیف دنیا ، به انسان ها می آموزد كه در این دنیا با این مولفه ها چگونه زندگی نمایند تا دچار خسران نگردند از خدای مهربان گوش شنوا طلب می‌نمائیم تا از فرمایشات امام بهره جوییم.








پی‌نوشت‌ها:

1- خطبه 111، ترجمه سید جعفر شهیدی.
2- خطبه 113.

3- همان.

4- همان.

5- خطبه 114.

6- خطبه 226.

7- خطبه 82.

8- خطبه 63.

9- خطبه 99.

نظرات() 



http://flowferno.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 02:49 ق.ظ

Seriously a good deal of wonderful advice!
cialis tablets buy online cialis 5mg cialis 20 mg cut in half cialis name brand cheap buy brand cialis cheap cialis lowest price cialis usa cost cialis canada buy cialis uk no prescription generico cialis mexico
cialis buy over counter
یکشنبه 2 تیر 1398 10:54 ق.ظ

This is nicely expressed! .
cialis alternative cialis 5 mg funziona cialis without a doctor's prescription only now cialis for sale in us cialis super acti cialis flussig tesco price cialis cialis uk next day free cialis viagra vs cialis
Buy generic cialis
شنبه 1 تیر 1398 08:16 ب.ظ

You expressed that really well.
cialis pills in singapore buy cialis online acheter du cialis a geneve usa cialis online rezeptfrei cialis apotheke 5 mg cialis coupon printable cipla cialis online cialis super acti generic cialis 20mg tablets cialis prezzo in linea basso
generic for cialis
شنبه 1 تیر 1398 03:20 ق.ظ

Nicely put, Thanks!
enter site very cheap cialis opinioni cialis generico click here to buy cialis cialis pills callus cialis tadalafil online cialis authentique suisse female cialis no prescription cialis en mexico precio cialis coupons printable
Cialis generic
جمعه 31 خرداد 1398 11:14 ق.ظ

You explained it very well!
cipla cialis online female cialis no prescription cialis price in bangalore tarif cialis france cialis 20 mg buy cialis cheap 10 mg 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis super kamagra cialis generisches kanada cialis 20 mg effectiveness
http://tagpchampbu.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:42 ب.ظ

Regards! A good amount of forum posts!

cialis 100mg suppliers cialis manufacturer coupon buy cialis cialis dosage recommendations cialis name brand cheap prix cialis once a da import cialis cialis tadalafil cialis professional from usa cialis 5mg billiger
http://ltimradvi.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 12:22 ق.ظ

Very good material. Regards!
buy name brand cialis on line enter site very cheap cialis comprar cialis 10 espa241a buy cialis online viagra or cialis cialis 20 mg cost we choice cialis pfizer india cialis rezeptfrei sterreich cialis y deporte cialis billig
order internet cialis
چهارشنبه 29 خرداد 1398 07:39 ق.ظ

With thanks! Ample forum posts!

cialis patentablauf in deutschland cialis kaufen cialis taglich cialis online nederland cialis price thailand cialis 5 mg schweiz tadalafil 5mg cialis online napol cialis arginine interactio where do you buy cialis
http://sablirou.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:13 ق.ظ

Incredible quite a lot of valuable knowledge.
link for you cialis price buy cialis online cheapest cialis tablets female cialis no prescription cialis 5 mg dosagem ideal cialis precios cialis peru cialis 20mg preis cf discount cialis purchasing cialis on the internet
Cialis generic
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:06 ب.ظ

Thanks a lot. Awesome stuff!
dosagem ideal cialis we like it cialis price prices for cialis 50mg cialis kamagra levitra cialis flussig cialis dose 30mg costo in farmacia cialis only now cialis 20 mg cialis italia gratis online prescriptions cialis
http://compvanno.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:05 ق.ظ

Many thanks. An abundance of facts.

cialis lilly tadalafi cialis generico cialis baratos compran uk tadalafil 20 mg cialis 5 mg para diabeticos cialis 100mg suppliers cialis 20mg cialis kaufen cost of cialis per pill look here cialis cheap canada
http://quoglidar.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 01:31 ب.ظ

Thanks, I value it!
the best choice cialis woman cialis pas cher paris effetti del cialis how to buy cialis online usa achat cialis en itali cialis canada wow cialis tadalafil 100mg recommended site cialis kanada cialis daily dose generic cialis professional yohimbe
can i take 40mg of cialis
شنبه 25 خرداد 1398 11:22 ب.ظ

You expressed this very well!
cialis kaufen buy cialis online nz cialis prezzo in linea basso look here cialis order on line cialis efficacit cialis generico in farmacia viagra vs cialis legalidad de comprar cialis callus cialis herbs
tadalafil without a doctor's prescription
جمعه 24 خرداد 1398 04:51 ق.ظ

Amazing many of great tips.
buy cialis uk no prescription cialis tablets for sale cialis en mexico precio comprar cialis navarr we like it safe cheap cialis order generic cialis online buy generic cialis warnings for cialis buy cialis cheap 10 mg achat cialis en europe
http://mihodri.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:11 ق.ظ

You made your stand extremely effectively!.
callus how much does a cialis cost safe site to buy cialis online cialis daily reviews rezeptfrei cialis apotheke we choice free trial of cialis what is cialis safe site to buy cialis online cialis daily buying cialis in colombia
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 05:00 ق.ظ

Fine posts. Regards.
does cialis cause gout tadalafil 20 mg look here cialis order on line cialis daily new zealand cialis preise schweiz generic cialis in vietnam we use it cialis online store buy cialis online nz generic cialis review uk cialis australian price
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 11:42 ب.ظ

Nicely spoken without a doubt! .
miglior cialis generico cialis ahumada cialis reviews side effects of cialis 5 mg cialis coupon printable brand cialis generic miglior cialis generico cialis prices in england cialis canada cialis 5 mg effetti collateral
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 05:50 ب.ظ

Seriously all kinds of great material!
achat cialis en suisse achat cialis en suisse purchase once a day cialis cialis dosage recommendations how do cialis pills work cialis 5 effetti collaterali prices for cialis 50mg buy online cialis 5mg generic cialis 20mg uk sublingual cialis online
http://www.soudecrossey.fr
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 12:19 ب.ظ
スーパーコピーブランド 服コピーメンズファッション、シュプリーム通販,人気メンズブランド
http://www.ostroga.opole.pl
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 12:19 ب.ظ
ブランドコピー財布バッグ時計激安販売店
https://www.sheetplantassociation.com/content/links
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 12:18 ب.ظ
スーパーコピーブランドコピーの ロレックス , シャネルなどブランド 品の販売。 ヴィトン , グッチ , シ ャネル , ディオール , コーチ,
http://www.michelemerlin.fr/joomla1.5/contact.html
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 12:18 ب.ظ
スーパーコピーブランド激安通販!ブランド時計スーパーコピー
https://pkfslovo.ru/videoroliki/
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 12:17 ب.ظ
CITIZEN時計スーパーコピー CITIZEN腕時計人気のブランド腕時計専門店
http://receptizasvakog.com/2016/
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 09:29 ب.ظ
スーパーコピー時計及び各ブランドコピー商品、小物など販売して おります、取り扱っているブランドはヴィトンコピー
https://e-concierge.de/team/
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 09:28 ب.ظ
スーパーコピーブランド財布激安通販老舗
http://www.myvibor.ru/job.php
چهارشنبه 28 فروردین 1398 09:49 ب.ظ
スーパーコピー時計(N級品)ブランドコピー時計代引き専門店!
https://www.deadvocatenwijzer.nl/lotte-elbrink
چهارشنبه 28 فروردین 1398 09:47 ب.ظ
偽物時計激安販売店 - ブランドコピー時計,ロレックススーパーコピー
Buy generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 04:11 ب.ظ

You actually reported this wonderfully.
cialis great britain cialis generique click here to buy cialis cialis tablets australia buy cialis online cheapest enter site 20 mg cialis cost free cialis we choice free trial of cialis cialis efficacit non 5 mg cialis generici
buy cialis online best price
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:07 ب.ظ

Great write ups. Many thanks.
order generic cialis online cialis coupons printable cialis sale online rx cialis para comprar cialis 5 mg funziona cialis side effects dangers generico cialis mexico cialis mit grapefruitsaft cialis dosage recommendations cialis 5 mg effetti collateral
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:34 ق.ظ

Regards. I enjoy this.
cialis patentablauf in deutschland price cialis best dosagem ideal cialis how does cialis work what is cialis buy name brand cialis on line look here cialis order on line cialis great britain online cialis warnings for cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30