تبلیغات
سرای مقالات نهج البلاغه - دنیا در نهج البلاغه
یکشنبه 20 بهمن 1387

دنیا در نهج البلاغه

• نوشته شده توسط: سید محمد حسن محمدی


فرق امور دنیا و آخرت

در موارد زیادی علی(ع) به تبیین تفاوت امور دنیوی با اخروی پرداخته‏اند و میزان اهمیت امور مربوط به آخرت را گوشزد کرده‏اند. از جمله می‏فرمایند: همه چیز دنیا شنیدنش بزرگتر از دیدن آن است، یعنی وقتی آثار و اوصاف آن را ذکر می‏کنند به نظر خیلی مهم می‏آید، ولی وقتی انسان آن را از نزدیک لمس می‏کند متوجه می‏شود بسیار کوچک‏تر و کم‏ارزش‏تر از آن بوده است که شنیده بود. ولی آخرت از این نظر، عکس دنیاست؛ وقتی انسان امور آخرت را از نزدیک ببیند اعتراف خواهد کرد که واقعیت امور اخروی بزرگتر و با ارزش‏تر از آنی است که در دنیا شنیده بود. اگر چیزی از دنیای شما کم و به آخرتتان افزوده شود بهتر از آن است که از آخرتتان کم و به دنیایتان افزوده شود.

محصول دنیا و آخرت

علی(ع) با تبیین چگونگی تقسیم نعمت‏های الهی در میان بندگان می‏فرمایند: مواهب الهی همانند قطره‏های باران از آسمان به روی زمین نازل می‏شود و برای هر کس سهمی خاص، بی‏کم و کاست، اختصاص می‏یابد؛ بنابراین کسی از شما به برادر دینی‏اش برای برخورداری او از مال یا فرزند بیشتر، حسد نورزد. آنگاه در ادامه می‏افزایند: ثروت و فرزند متاع این دنیا و عمل صالح محصول آخرت است.

ارزش دنیا در چشم علی(ع)

حضرت علی(ع) آنگاه که مردم برای بیعت کردن به منزل او هجوم می‏آورند، می‏فرمایند: اگر اکنون زمام خلافت را به دست می‏گیریم و می‏پذیریم که خلیفه پیامبر باشم، این به جهت تمام شدن حجّت بر من است؛ چون خداوند از علما و دانشمندان پیمان گرفته است که در برابر ستم ستمگران و گرسنگی ستمدیدگان بی‏اعتنا نباشند. و الا این کار را از روی دنیا دوستی نمی‏کنم؛ چرا که همه می‏دانید که این دنیای شما، با همه زینت‏هایش، در نظر من از آب بینی ماده بزی که عطسه کند، بی‏ارزش‏تر است.

ـ گروهی به امیرالمؤمنین(ع) مراجعه می‏کنند تا آن حضرت از بیت‏المال به آنها بیشتر از سهمی که دارند بپردازند و برایشان امتیاز بیشتری قائل شود و حتی رشوه‏ای هم با عنوان هدیه نزد آنحضرت می‏آورند. آن حضرت بسیار ناراحت می‏شوند و به آنان می‏فرمایند: آیا دیوانه شده‏اید یا هذیان می‏گویید که این گونه پیشنهادها را به من می‏کنید؟ آن گاه برای رفع توهم آنها می‏فرمایند: به خدا سوگند اگر هفت اقلیم را با همه چیزهای که در آن هست به من بدهند تا پوست جوی را به ناحق از دهان مورچه‏ای بگیرم این کار را نخواهم کرد. این دنیا با تمام زیبایی‏هایش، نزد من از برگی که در دهان ملخی جویده شده باشد، بی‏ارزش‏تر است.

ـ حضرت علی(ع) برای تفهیم بی‏ارزش بودن دنیا از مثال‏های زیادی استفاده کرده‏اند تا ماهیت دنیا را بهتر به اشخاص بشناسانند و از غرق شدن‏شان در دنیا و زخارف آن جلوگیری کنند. آن حضرت می‏فرمایند: به خدا سوگند، این دنیای شما در نظرم از استخوان خوکی که در دست یک جذامی باشد، بی‏ارزش‏تر و پست‏تر است.

دنیا خانه موقت

حضرت علی(ع) در پاسخ به این سؤال که چه چیز انسان را فریب می‏دهد، می‏فرمایند: به حقیقت دنیا تو را فریب نداده است، بلکه تو به آن فریفته شده‏ای. دنیا برایت پندهای فراوانی دارد. تو را به عدل و انصاف دعوت می‏کند و هجوم بلاها و کاستن نیروها به تو هشدار می‏دهد و راستگویی خود را به اثبات می‏رساند... دنیا چه خوب خانه‏ای است برای آنانی که آن را خانه همیشگی ندانند و وطن نخوانند. سعادتمندان آخرت کسانی هستند که امروز از زرق و برق دنیا پرهیز می‏کنند.

سرزنش دنیا

وقتی حضرت علی بن ابی طالب(ع) شنیدند که کسی دنیا را سرزنش می‏کند به او فرمودند: ای کسی که دنیا رانکوهش می‏کنی، این تویی که فریفته باطل دنیا شده‏ای، نه اینکه دنیا تو را فریب داده باشد. دنیا تو را فریفت؟ آیا با نشان دادن جای بر خاک افتادن پدرانت یا با نشان دادن گور مادرانت در زیر خاک تو را فریب داده است؟ چه بسیار بیمارانی که پرستاری کردی و برایشان از خداوند شفا خواستی ولی سودی نبخشید و از دنیا رفتند... دنیا این گونه ماهیّت خودش را برایت آشکار کرد تا به آن دل نبندی و بدانی که به همان سرنوشتی که آنها دچار شدند، تو نیز روزی دچار خواهی شد.

دنیا سرای راستی است

حضرت علی(ع) در سرزنش کسی که دنیا را نکوهش می‏کرد چنین فرمودند: دنیا برای کسی که با آن صادقانه روبرو شود جایگاه راستی و صدق است و برای کسی که آن را درک کند خانه تندرستی است برای شخصی که از آن توشه اخذ کند جایگاه بی‏نیازی و تندرستی است و برای فردی که از آن پند بگیرد پندآموز است.

دنیا جای عبادت دوستان خدا، نماز فرشتگان، نزول وحی خدا و تجارت اولیای الهی است که در آن رحمت و فضل خداوند را به دست می‏آورند و بهشت را می‏خرند. با این وصف چه کسی می‏تواند دنیا را نکوهش کند؟

آثار دنیاپرستی

حضرت علی(ع) می‏فرمایند: هرکس که شیفته دنیا شود به سه حالت دچار خواهد شد. غم و اندوه دائم؛ چون اگر به دنیا دست نیابد اندوهگین می‏شود و اگر به آن دسترسی پیدا کند، برای حفظ و افزایش آن اندوه می‏خورد.

حالت دوم حرص دائم است؛ یعنی هرچه بیشتر از نعمت‏های دنیا برخوردار شود سیر نمی‏شود و در نهایت گرفتار آرزوهای بی‏پایان می‏شود.

فرق دنیا آزموده با فریفته به دنیا

حضرت علی(ع) در نامه‏ای به امام حسن(ع) می‏فرمایند: کسانی که دنیا را خوب آزموده‏اند به مسافرانی می‏مانند که در منزل بی‏آب و غیرمسکونی قرار گرفته‏اند و در صدد کوچ به سوی منزلی پرنعمت هستند و در این راه متحمل زحمات زیادی می‏شوند. آنان تمام مشقات را قبول می‏کنند تا به سرای آرامش برسند و هیچ چیز برای آنها محبوبتر از آن نیست که به محل آرامش واقعی برسند. اما کسانی که فریفته دنیا شده‏اند به مسافرانی شبیه‏اند که در منزل پرنعمتی قرار گرفته‏اند، ولی به آنها گفته‏اند که باید به سوی محلی خشک و خالی از نعمت حرکت کنند. برای آنها هیچ چیز ناخوش‏آیندتر از جدایی از آنجا نیست.

دنیا مقدمه آخرت است

حضرت علی(ع) در ضمن یکی از نامه‏هایی که به معاویه نوشته‏اند دنیا را اینگونه توصیف می‏کنند: خداوند سبحان دنیا را مقدمه آخرت قرار داده و اهل دنیا را در آن امتحان می‏کند تا معلوم شود که کدام یک خوب (بهتر) عمل می‏کنند. ما برای دنیا آفریده نشده‏ایم. به دنیا آمده‏ایم تا به واسطه آن آزموده شویم.

برخورد پارسایان با دنیا

انسان‏های پارسا اگرچه در دنیا زندگی می‏کنند، آلودگی دنیاپرستان را ندارند. اینان هرگز دنیاپرست نمی‏شوند و در دنیا با آگاهی و بصیرت رفتار می‏کنند. حضرت علی(ع) می‏فرمایند: ای مردم از دنیای حرام بپرهیزید چون بسیار مکّار و فریبنده است. اگر چیزی می‏بخشد دیری نمی‏پاید که آن را باز پس می‏گیرد و اگر به کسی چیزی بپوشاند سرانجام روزی آن را از تن او بیرون خواهد آورد. نه آسایش آن پایدار و نه رنج و سختی‏هایش پایان‏پذیر و نه بلایا و دردهایش تمام شدنی است.

فرق طلب دنیا با طلب آخرت

علی بن ابیطالب(ع) در بیان تفاوت دنیاخواهی و آخرت‏طلبی می‏فرمایند:... کسی که دنیا را بخواهد، مرگ نیز او را می‏طلبد تا از دنیا بیرونش کند، اما کسی که آخرت را بجوید و برای آن تلاش کند دنیا هم او را طلب خواهد کرد تا وی از نعمت‏های دنیا برخوردار شود و بهره خود را از آن بردارد.

معرفی دنیا

امام علی بن ابیطالب(ع) در ضمن نامه‏ای که به اسود بن قطبه، فرمانده لشکر حلوان، نوشته‏اند دنیا را این گونه برایش توصیف می‏کنند: بدان که دنیا محل آزمایش است. دنیاپرست اگر ساعتی در آن به آسایش دست می‏یابد، در مقابل آن، در روز قیامت دچار اندوه و پشیمانی خواهد شد که چرا آن لحظه را به توشه گرفتن برای آخرت نگذرانم.

ویژگی دنیا

حضرت علی(ع) می‏فرمایند: دنیا چون به گروهی روی آورد، خوبی‏ها و نیکی‏های دیگران را به ایشان عاریه می‏دهد، هرگاه از آنها روی برگرداند خوبیهایشان را از آنها باز می‏ستاند و کسی کمالات موجود در آنها را هم نمی‏بیند.

شیوه درست استفاده از دنیا

درباره چگونگی استفاده از دنیا و نعمت‏های آن توصیه‏های زیادی از حضرت علی(ع) نقل شده است. از جمله می‏فرمایند: از نعمت‏های دنیا مقداری که از راه حلال و مشروع به تو می‏رسد بردار و از آنچه از راه صحیح به دست تو نمی‏رسد، روی گردان باش و برایش حرص نورز و اگر در طلب دنیایی، در این کار زیاده‏روی مکن و حدود الهی را رعایت کن.

اوصاف افراد دنیاپرست

حضرت علی(ع) می‏فرمایند: دنیا دل دنیاپرستان را می‏میراند و شیفته و برده می‏سازد. دنیا به هر طرف که برود آنها نیز به آن سمت می‏روند و برده ارباب دنیا می‏شوند. به این قبیل از افراد هرچه هشدار داده شود، بی‏تأثیر است. با اینکه گرفتاران دنیا با چشم خود می‏بیند که راه پس و پیش ندارند و سرانجام در چنگال مرگ اسیر خواهند شد، عبرت نمی‏گیرند. با اینکه می‏بیند دنیایی که همیشگی و جاودان می‏پنداشتند، آنان را رها می‏کند، با این همه از شیوه نادرست خود دست بر نمی‏دارند.

دنیا گذرگاه است

علی(ع) پس از تشویق به پرهیزگاری و تلاش برای به دست آوردن بهشت، دنیا را برای مردم این گونه توصیف می‏کند:... دنیا برای زندگی همیشگی شما آفریده نشده است، بلکه گذرگاهی است که در آن برای آخرت زاد و توشه بردارید. بنابراین برای کوچ کردن از آن آماده باشید و مرکب مناسب مهیّا سازید.

حضرت علی(ع) در پاسخ شخصی که دنیا را نکوهش می‏کرد فرمودند: دنیا تو را فریب نداده است، تو خود فریفته دنیا شده‏ای. عطار نیشابوری این حکمت را چنین به نظم کشیده است:

آن یکی در پیش شیر دادگر ذم دنیا کرد بسیاری مگر
حیدرش گفتا که دنیا نیست بد بدتویی زیرا که دوری از خرد
هست دنیا بر مثال کشت زار هم شب و هم روز باید کشت و کار
زانکه عزّ و دولت دین سر به سر جمله از دنیا توان برد ای پسر
تخم امروزینه فردا بر دهد ورنکارد «ای دریغا» بر دهد
پس نکوتر جای تو دنیای تو است زآنکه دنیا توشه عقبای تو است
تو به دنیا در، مشو مشغول خویش لیک، در وی کار عقبا گیر پیش
چون چنین کردی تو را دنیا نکوست پس برای این، تو دنیا دار دوست
میرصادق سیدنژاد

نظرات() 



buy generic levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 02:10 ق.ظ

Thanks. Quite a lot of stuff.

buy levitra levitra prices levitra prices levitra 10 mg prezzo buy generic levitra buy levitra generic buy levitra generic levitra 10 mg kopen buy levitra generic levitra 10 mg prezzo
Cialis 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 01:53 ق.ظ

You have made your point!
cialis 30 day sample does cialis cause gout look here cialis cheap canada generic cialis with dapoxetine callus cialis prices price cialis per pill prices for cialis 50mg acheter cialis kamagra we choice cialis pfizer india
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 7 مهر 1397 11:42 ب.ظ

Superb postings. Thanks.
5 mg cialis coupon printable cialis 5 mg funziona cialis super acti cialis official site buy original cialis generico cialis mexico female cialis no prescription cialis daily dose generic generic cialis review uk cialis cuantos mg hay
issuu.com/cialisprofessional
شنبه 7 مهر 1397 08:17 ب.ظ

Amazing data. Thanks a lot.
cialis qualitat miglior cialis generico generic cialis tadalafil only best offers 100mg cialis cialis daily reviews cialis daily we like it cialis price generic cialis in vietnam i recommend cialis generico
online pharmacies
شنبه 31 شهریور 1397 03:03 ب.ظ

You actually stated that adequately!
canadian medications by mail online canadian pharmacy online pharmacies of canada canadian online pharmacies legitimate canadian drug drugs for sale usa legitimate canadian mail order pharmacies online pharmacies of canada legitimate canadian mail order pharmacies canadian drug store
http://cialisbuys.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:56 ب.ظ

Well expressed genuinely! .
low cost cialis 20mg prezzo cialis a buon mercato we recommend cheapest cialis i recommend cialis generico non 5 mg cialis generici cialis patentablauf in deutschland tadalafil cialis bula cialis baratos compran uk cialis daily new zealand
http://viagravonline.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:47 ب.ظ

Many thanks. Helpful stuff!
canada discount drugs cialis cialis online deutschland cialis 5mg prix cialis en 24 hora cialis tablets for sale cialis for bph cialis taglich recommended site cialis kanada we like it safe cheap cialis cialis sale online
viagrayosale.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:30 ق.ظ

Thank you. Valuable stuff.
look here cialis cheap canada buy cialis cheap 10 mg cialis prezzo al pubblico cialis canada on line cialis free trial viagra vs cialis vs levitra acquisto online cialis cialis purchasing recommended site cialis kanada safe dosage for cialis
Cialis pills
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:17 ب.ظ

Superb tips. Cheers.
5 mg cialis pharmacie en ligne we like it cialis price purchase once a day cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis online nederland only now cialis 20 mg cialis online deutschland cialis billig cialis pills in singapore we like it cialis soft gel
http://cialisvbuy.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:55 ق.ظ

Superb write ups, Thank you.
cialis 5 mg cialis for sale south africa fast cialis online cialis prezzo in linea basso cipla cialis online buy online cialis 5mg tadalafil 20 mg where to buy cialis in ontario 200 cialis coupon tadalafil tablets
buy cialis online without a prescription
یکشنبه 21 مرداد 1397 09:20 ب.ظ

Very well spoken without a doubt. .
only here cialis pills cuanto cuesta cialis yaho cialis daily reviews tadalafil 5mg side effects of cialis warnings for cialis 200 cialis coupon 40 mg cialis what if i take cialis generico lilly rezeptfrei cialis apotheke
Generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:27 ب.ظ

You made your position quite clearly!.
cialis 05 the best choice cialis woman where cheapest cialis cialis daily cipla cialis online cialis official site cialis sale online prices on cialis 10 mg cialis patentablauf in deutschland 5 mg cialis coupon printable
Viagra 20 mg best price
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:38 ق.ظ

Thanks. I enjoy it.
to buy viagra best place to buy viagra online where buy viagra how to safely buy viagra online viagra no prescription cheap generic viagra uk generic viagra pharmacy purchase viagra buy viagra usa generic levitra
Cialis pills
جمعه 17 فروردین 1397 06:26 ب.ظ

Really a lot of wonderful advice.
cialis generico en mexico cialis herbs the best choice cialis woman acheter du cialis a geneve interactions for cialis cialis free trial cialis in sconto prezzo cialis a buon mercato generic cialis review uk cialis coupon
Buy cialis
جمعه 3 فروردین 1397 02:17 ب.ظ

With thanks. I appreciate this!
cialis flussig cialis herbs generic cialis levitra cialis tablets for sale tadalafil 10 mg cialis 30 day sample order generic cialis online cipla cialis online cialis pas cher paris india cialis 100mg cost
foot problems
شنبه 18 شهریور 1396 05:05 ب.ظ
Wonderful beat ! I would like to apprentice whilst you amend your website, how
can i subscribe for a blog site? The account helped me a appropriate deal.
I had been tiny bit familiar of this your broadcast offered brilliant clear concept
http://dennastockburger.wordpress.com/2015/06/23/hammer-toe-operation-and-recovery
سه شنبه 2 خرداد 1396 02:46 ب.ظ
Oh my goodness! Incredible article dude! Thanks, However I am going through troubles with your RSS.
I don't understand why I am unable to join it. Is there anybody else getting identical RSS issues?
Anyone who knows the solution will you kindly respond?
Thanx!!
Doug
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:29 ق.ظ
For the reason that the admin of this website is working, no question very shortly it
will be well-known, due to its feature contents.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 03:35 ب.ظ
Thank you for the good writeup. It if truth be told used to be a enjoyment account it.

Glance advanced to far added agreeable from you! By the way, how can we be in contact?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر